تابعیت

یکی از موضوعات مهم حقوق بین الملل خصوصی ، مبحث تابعیت است . به طور حتم اخذ تابعیت کشور مقصد ، هدف نهایی شخصی است که می خواهد روش های قانونی مهاجرت را طی کند . بنابراین دانستن اینکه چگونه می توان به تابعیت یک کشور دست یافت ، یا اینکه بعد از گذشت چه مدت زمانی از اقامت دائم ، امکان تحصیل تابعیت در کشور مورد نظر وجود دارد ، همگی مواردی است که باید یک کارشناس حقوق بین الملل به آن ها پاسخ دهد . مشاوران و کارشناسان حقوق بین الملل موسسه حقوقی وکلای مهر آفرین رجبی ، در این نگارش به مباحثی از قبیل تعریف تابعیت ، تابعیت مضاعف ، مفاهیم و مبانی آن و اصول حاکم بر تابعیت می پردازند .

تعریف تابعیت

تعاریف متفاوتی از زمان پیدایش بحث تابعیت در حقوق بین الملل برای آن شده است ، ولی به طور کلی تابعیت را می توان رابطه ای دانست که بین یک شخص حقیقی و یا حقوقی با یک دولت وجود داشته و یا ایجاد شده است و رابطه ای را در ابعاد سیاسی ، اجتماعی ، معنوی و حقوقی فی ما بین طرفین بوجود آورده به طوریکه هر یک از طرفین دارای حقوق و تکالیفی نسبت به یکدیگر خواهند بود .

اما هنگامی بحث تابعیت به میان می آید که دولت های مستقل وجود داشته باشند و هر یک از آن ها بتوانند با قدرت سیاسی خود در یک محدوده سرزمینی مشخص بر گروهی از افراد انسانی به عنوان تبعه خود حاکمیت داشته باشند .

لذا برای وجود تابعیت ، باید شرایطی وجود داشته باشد . این شرایط عباتند از :

  • دولتی وجود داشته باشد . ( دولت یک شخصیت حقوقی است که در حقوق بین الملل عمومی به عنوان نماینده رسمی جمعی از اشخاص حقیقی شناخته شده باشد و سازمان ملل آن را به رسمیت بشناسد .)
  • افرادی به عنوان تبعه وجود داشته باشند . ( جمعیت ، گروهی از افراد انسانی را گویند که با رابطه و پیوندی حقوقی و سیاسی به نام تابعیت با یکدیگر متحد شده باشند و به کشوری مربوط شده باشند ، بدون آنکه لازم باشد دارای نژاد ، زبان ، ملیت و مذهب واحدی باشند .
  • دارای سرزمینی مشخص باشند . ( سرزمین ، محدوه جغرافیایی است که با مرزهایی کمابیش ثابت ، معین و مشخص شده است .)
  • دارای قدرت سیاسی و حاکمیت مستقل باشد . ( جهت تشکیل یک کشور برای وجود تابعیت ، نیاز به عاملی هست تا بتواند رهبری گروه در سرزمینی مشخص را با اعمال قدرت که به آن قدرت سیاسی گفته می شود بر عهده گیرد . )

تعریف تابعیت

اصول و مبانی حاکم بر تابعیت

سه اصل کلی بین المللی حاکم بر تابعیت وجود دارد که این اصول مورد قبول تمامی کشورها بوده و اغلب کشورها ، قوانین تابعیتی خود را مبتنی بر این اصول تدوین نموده اند .

  1. اصل اول : هر فردی باید دارای تابعیت باشد ( نفی بی تابعیتی )
  2. اصل دوم : هیچ فردی نباید بیش از یک تابعیت داشته باشد . ( نفی تابعیت مضاعف )
  3. اصل سوم : افراد حق تغییر تابعیت را داشته باشند. ( امکان ترک تابعیت اولیه و تحصیل تابعیت جدید )

انواع تابعیت

برحسب اینکه تابعیت از ابتدای تولد به شخص تحمیل شود یا آنکه خود شخص تقاضای کسب تابعیت را نماید، تابعیت را به تابعیت اصلی و تابعیت اکتسابی تقسیم می کنیم.

انواع تابعیت اصلی

تابعیت اصلی یا تابعیت مبداء تابعیتی است که از ابتدای تولد شخص ، به حکم قانون به وی تحمیل می شود . این تحمیل تابعیت ، از دو طریق امکان پذیر است : یکی از طریق خون و دیگری از طریق خاک که از آن ها به سیستم خون و سیستم خاک یاد می کنند .

سیستم خون یا تابعیت نسبی ، سیستمی است که در آن تابعیت از طریق نسب به طفل تحمیل می شود . یعنی طفل به محض تولد ، تابعیت پدر و یا مادرش را تحصیل خواهد نمود . کشورهایی مانند سوئیس ، اتریش ، آلمان ، مجارستان و … سیستم خون را پذیرفته اند .

سیستم خاک یا تابعیت ارضی ، سیستمی است که به موجب آن ، تابعیت شخص را از روی محل تولد شخص معلوم می نمایند که به آن تابعیت ارضی نیز گفته می شود . در واقع هرگاه طفلی در قلمرو حاکمیتی این کشورها متولد شود ، تابعیت آن کشور را خواهد داشت . کشورهایی مانند کانادا ، آرژانتین ، ونزوئلا ، برزیل ، آمریکای لاتین و … سیستم خاک را پذیرفته اند .

توجه به این نکته ضروری است که تمامی کشورها ، هنگامی که یکی از سیستم های خاک یا خون را به عنوان سیستم اصلی در نظر دارند ، سیستم دیگر را نیز تحت شرایطی به عنوان سیستم فرعی در تابعیت کشور پذیرفته اند .

انواع تابعیت اصلی

تابعیت اکتسابی

تابعیت اکتسابی ، عبارت از تابعیتی است که شخص در حیات خود و با فاصله ای بعد از تولد بدست می آورد که ممکن است در نتیجه اراده فرد دیگر ، یا نتیجه اراده خود فرد و یا حتی اجباری باشد . به طور کلی موارد زیر را می توان بررسی کرد :

در مورد تحصیل تابعیت در نتیجه اراده فرد دیگر می توان به تابعیت فرزند صغیر که به واسطه تغییر تابعیت والدین صورت می پذیرد اشاره کرد . در مورد تحصیل تابعیت در نتیجه اراده خود فرد می توان به تغییر تابعیت به واسطه مهاجرت تحصیلی ، مهاجرت کاری و یا ازدواج اشاره کرد که سبب اقامت طولانی مدت در یک کشور می گردد . تابعیت اجباری نیز گاهاً به دلیل جدایی اراضی از یک کشور و پیوستن به کشوری دیگر صورت می پذیرد که معمولاً بر اثر جنگ می باشد .

تابعیت مضاعف

زمانی که شخصی به طور همزمان تابعیت دو کشور را دارا باشد، وی دارای تابعیت مضاعف و یا تابعیت دوگانه است. تابعیت مضاعف نقض اصل داشتن تابعیت واحد است . همانطوری که نداشتن تابعیت ( آپاتراید ) غیرعادی است ، داشتن تابعیت مضاعف نیز غیرعادی است و ممکن است مشکلاتی را برای فرد دو تابعیتی بوجود آورد .
اشکال عمده تابعیت مضاعف ، نه تنها از نظر حقوق و تکالیف تبعه بوده ، بلکه از نظر بین المللی موجب اختلال در روابط فی مابین دولت ها نیز می شود .

اما تابعیت مضاعف چگونه بوجود می آید ؟ سوال بسیار مهمی که باید به آن پاسخ داده شود . جهت کسب اطلاعات بیشتر در بحث تابعیت مضاعف و علل ایجاد آن می توانید به مقاله دیگری در همین وبسایت و با عنوان تابعیت مضاعف مراجعه فرمائید . سعی ما در این مقاله که به قلم متخصصان حقوق بین الملل موسسه مهر آفرین رجبی  در شهرهای شیراز و تهران نگارش شده است ، آشنا نمودن شما دوستان و متقاضیان روش های قانونی مهاجرت با سیستم های تابعیتی و انواع تابعیت بوده است که امیدواریم مورد پسند واقع شده باشد .

برای امتیاز به این نوشته کلیک کنید!
[کل: 2 میانگین: 2.5]

2 Comments to “ تابعیت”

  1. M.hesari says :پاسخ

    با درود و عرض ادب
    اینجانب ۴۰ ساله، ۱۴ سال سابقه کار و بیمه در شرکت خودروسازی و همسرم لیسانس بهداشت عمومی، ۵ سال سابقه کار پرستاری
    ، متقاضی مهاجرت کاری در کشور سوئد یا دیگر کشورهای اروپایی هستم،
    لطفاً راهنمایی بفرمایید چه مدارکی نیاز می باشد و اینکه چقدر بایستی هزینه کرد.
    ممنون و سپاسگزارم

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *